Weksel przenosi obietnicę przez miejsce i czas
W późnym średniowieczu weksel stał się ważnym narzędziem handlu dalekosiężnego. Kupiec przekazywał wartość bankierowi w jednym miejscu, a wskazany odbiorca otrzymywał uzgodnioną kwotę w innym mieście i późniejszym terminie, często w innej walucie. Papier przenosił instrukcję oraz zobowiązanie, nie metal.
Badania piętnastowiecznych ksiąg Borromeich pokazują elastyczne użycie weksli do przelewów, kredytu, rat i zabezpieczania innych umów. Działały dzięki sieci korespondentów, ewidencji, reputacji i egzekwowalności prawnej.
Depozyt staje się narzędziem płatniczym
Gdy ludzie powierzają monety lub kruszec przechowawcy, otrzymują roszczenie do zwrotu. Płatność może nastąpić przez przepisanie części salda z jednego rachunku na drugi. Fizyczne aktywo pozostaje na miejscu, a zmienia się jego przypisanie księgowe.
Jeżeli odbiorcy przyjmują zobowiązanie banku, depozyt pełni funkcję pieniężną. Jest aktywem klienta i zobowiązaniem banku. Jakość płatności zależy od wypłacalności, płynności, ewidencji i zasad rozliczeń między bankami.
- gotówka jest posiadanym środkiem płatniczym
- depozyt jest roszczeniem wobec banku
- przelew zmienia zapisy bankowe
- rozrachunek międzybankowy wygasza zobowiązania instytucji
Banków nie wynaleziono jednego dnia
Przechowywanie, wymiana monet, kredyt, prowadzenie rachunków i finansowanie handlu rozwijały się w różnych miastach oraz instytucjach. Nie każdy kantor był bankiem w dzisiejszym sensie, a nie każdy dawny bank wykonywał wszystkie współczesne czynności.
Nowoczesna bankowość powstała przez stopniowe połączenie tych funkcji z prawem, centralnym rozrachunkiem, nadzorem i ochroną depozytów. Szukanie jednego wynalazcy bankowości byłoby równie mylące jak szukanie jednego wynalazcy pieniądza.
Od zobowiązań bankowych do Bitcoina
Płatności kartą i przelewy są wygodne, ponieważ instytucje prowadzą rachunki, łączą sieci i naprawiają część błędów. Użytkownik nadal posiada jednak roszczenie, a dostęp zależy od banku, jego reguł i dostępności operacyjnej.
Bitcoin umożliwia przeniesienie aktywa bez zobowiązania bankowego, jeżeli użytkownik kontroluje klucze, a sieć potwierdzi transakcję. Nie zapewnia automatycznie kredytu, cofnięcia błędnej płatności ani obsługi klienta. Historia banków pokazuje, po co powstali pośrednicy; Bitcoin pokazuje, które działania można wykonać bez nich.